سیدجواد جهرمی، مدیرعامل بورس کالای ایران، در حاشیه هجدهمین نمایشگاه بینالمللی نظام مالی، سرمایهگذاری و زیرساختهای دیجیتال (افکس ۲۰۲۶)، از برنامههای جدید این مجموعه برای توسعه ابزارهای تأمین مالی و تسهیل دسترسی تولیدکنندگان به منابع مالی خبر داد.
صندوق هرمز؛ مسیر تازه صدور ضمانتنامه برای تولیدکنندگان
جهرمی با اشاره به مشکلات بنگاههای اقتصادی در دریافت ضمانتنامه و محدودیتهای ناشی از فرآیندهای اداری گفت: بر اساس ظرفیتهای پیشبینیشده در قانون تأمین مالی تولید و زیرساختها، امکان فعالیت بخش خصوصی و نهادهای غیردولتی در حوزه صدور ضمانتنامه نیز فراهم شده است.
به گفته مدیرعامل بورس کالای ایران، مجوز اولیه صندوق هرمز از سازمان بورس دریافت شده و در مرحله بعد، درخواست مربوط به اخذ موافقت اصولی به وزارت امور اقتصادی و دارایی ارسال خواهد شد. پس از طی مراحل قانونی و دریافت مجوزهای لازم، فرآیند اجرایی و پذیرهنویسی صندوق آغاز میشود.
خودرو، سیمکارت و سهام در فهرست وثایق قابل استفاده
یکی از ویژگیهای مهم صندوق هرمز، گسترش دامنه داراییهایی است که میتوانند بهعنوان پشتوانه صدور ضمانتنامه مورد استفاده قرار گیرند.
بر اساس توضیحات جهرمی، گواهیهای سپرده کالایی، سهام و سایر داراییهای بازار سرمایه، سیمکارت و خودرو، در صورت برخورداری از شرایط لازم برای ارزشگذاری و توثیق، میتوانند در این سازوکار بهعنوان وثیقه پذیرفته شوند.
این رویکرد میتواند برای شرکتهایی که از دارایی برخوردارند اما به دلیل نداشتن وثایق متعارف بانکی امکان دریافت ضمانتنامه ندارند، فرصت تازهای ایجاد کند. در واقع، هدف آن است که ظرفیت داراییهای موجود در اقتصاد به منابع قابل استفاده برای فعالیتهای تولیدی تبدیل شود.
البته میزان اثرگذاری این طرح به شرایط پذیرش داراییها، شیوه ارزشگذاری، ضوابط صدور ضمانتنامه و سرعت اجرای فرآیندهای قانونی وابسته خواهد بود.
اوراق سلف کوتاهمدت؛ برنامه بورس کالا برای تأمین نقدینگی بنگاهها
مدیرعامل بورس کالای ایران همچنین از برنامه این مجموعه برای توسعه انتشار اوراق سلف کوتاهمدت خبر داد؛ ابزاری که قرار است با اتکا به گواهیهای سپرده کالایی، امکان تأمین مالی سریعتر شرکتها و فعالان زنجیره تولید را فراهم کند.
جهرمی با اشاره به درخواست برخی شرکتهای تولیدی، از جمله مجموعه پگاه، برای انتشار اوراق سلف اظهار کرد: این درخواستها در حال بررسی است و در صورت تأیید و طی مراحل قانونی، انتشار اوراق انجام خواهد شد.
به گفته وی، محدودیت نقدینگی در معاملات برخی محصولات باعث شده است که در مواردی تولیدکنندگان امکان خرید بهموقع مواد اولیه یا محصولات عرضهشده را نداشته باشند. از سوی دیگر، عرضهکنندگان نیز برای فروش محصولات و تأمین منابع مورد نیاز خود به وجود خریداران دارای نقدینگی کافی وابستهاند.
در چنین شرایطی، اوراق سلف کوتاهمدت میتواند با جذب منابع سرمایهگذاران، امکان تأمین مالی معاملات را افزایش دهد و فاصله میان نیاز مالی عرضهکنندگان و توان خرید متقاضیان را کاهش دهد.
توسعه این ابزارها همچنین میتواند فرصتهای سرمایهگذاری مبتنی بر کالا را گسترش دهد و بخشی از منابع مالی مورد نیاز تولید را از مسیر بازار سرمایه تأمین کند.
اوراق سلف سکه بانک مرکزی در سررسید تحویل میشود
موضوع سررسید اوراق سلف سکه بانک مرکزی نیز از دیگر محورهای مطرحشده از سوی مدیرعامل بورس کالای ایران بود.
جهرمی با اشاره به نزدیک شدن زمان سررسید این اوراق اعلام کرد هماهنگیهای لازم برای ایفای تعهدات و تحویل دارایی به دارندگان در حال انجام است. همچنین دارندگانی که تمایل داشته باشند، میتوانند دارایی خود را در قالب گواهی سپرده دریافت کنند.
وی تأکید کرد تصمیمگیری درباره انتشار مجدد اوراق سلف سکه، تعیین حجم و زمان عرضه آن، بر عهده بانک مرکزی است و این موضوع با توجه به سیاستهای این نهاد و شرایط بازار مشخص خواهد شد.
بنابراین، اظهارات مطرحشده به معنای قطعی شدن انتشار دوره جدید اوراق سکه نیست و تصمیم نهایی در این زمینه باید از سوی بانک مرکزی اعلام شود.
آیا عرضه مواد اولیه در بورس کالا عامل افزایش قیمت تولید است؟
مدیرعامل بورس کالای ایران در بخش دیگری از سخنان خود به انتقاد برخی صنایع، از جمله صنایع شوینده و فولاد، درباره تأثیر الزام خرید مواد اولیه از بورس کالا بر افزایش قیمت تمامشده محصولات واکنش نشان داد.
جهرمی با تأکید بر نقش بورس کالا در ایجاد شفافیت معاملات مواد اولیه اظهار کرد افزایش قیمتها را نمیتوان صرفاً به عرضه محصولات در این بازار نسبت داد.
وی عواملی همچون انتظارات فعالان اقتصادی، محدودیتهای تأمین انرژی بهویژه در حوزه گاز و برق و شرایط تأمین مواد اولیه را از مؤلفههای اثرگذار بر قیمت نهایی محصولات دانست.
به اعتقاد مدیرعامل بورس کالا، بررسی سازوکار عرضه و قیمتگذاری باید با توجه به ویژگیهای هر محصول و شرایط خاص زنجیره تولید آن انجام شود؛ چراکه عوامل مؤثر بر قیمت در صنایع مختلف یکسان نیستند.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که افزایش هزینه مواد اولیه میتواند بهصورت مستقیم بر هزینه تولید و در نهایت قیمت کالاهای مصرفی اثر بگذارد. از این رو، ارزیابی دقیق سهم سازوکار معاملاتی بورس کالا در کنار سایر عوامل تولید، برای تصمیمگیری درباره اصلاح سیاستها ضروری است.
بازار سرمایه در جستوجوی ابزارهای تازه برای حمایت از تولید
مجموع برنامههای اعلامشده از سوی بورس کالای ایران نشان میدهد توسعه ابزارهای مالی مبتنی بر دارایی، کاهش وابستگی به وثایق سنتی بانکی و افزایش ظرفیت اوراق سلف، از محورهای اصلی سیاست این مجموعه برای تقویت تأمین مالی تولید است.
صندوق هرمز در صورت تکمیل مراحل قانونی و آغاز فعالیت میتواند امکان استفاده از داراییهای متنوع را برای دریافت ضمانتنامه فراهم کند. از سوی دیگر، اوراق سلف کوتاهمدت نیز در صورت طراحی و اجرای مناسب، ظرفیت تازهای برای تأمین نقدینگی بنگاهها و تسهیل معاملات کالایی ایجاد خواهد کرد.
با این حال، میزان موفقیت این ابزارها به نحوه اجرا، شفافیت ضوابط، سرعت صدور ضمانتنامه و استقبال فعالان اقتصادی بستگی دارد؛ موضوعی که مشخص خواهد کرد ظرفیتهای جدید بازار سرمایه تا چه اندازه میتوانند به تأمین مالی واقعی بخش تولید منجر شوند.
منبع خبرریال آنلاین





